Tanzanit (tanganit) – gemmologiczna nazwa przezroczystej, niebieskiej w odcieniach odmiany zoisytu. Nieprawidłowo nazywany "szafirem Meru" – pierwsi jego odkrywcy mylnie uznali go za szafir.
Nazwa pochodzi od Tanzanii, gdzie minerał ten został odkryty a została wprowadzona przez firmę jubilerską Tiffany z Nowego Jorku.
Do gemmologii został wprowadzony dopiero w 1967 r. przez hinduskiego poszukiwacza drogich kamieni Manuela de Souza. Kamień stał się znany przede wszystkim dzięki biżuterii noszonej przez Elizabeth Taylor – aktorkę filmową.